Denetimli Serbestligün Üçüncü Kez İhlali ve Açık Cezaevine İade Süreci
Denetimli serbestlik, ceza infaz sisteminde hükümlünün topluma kazandırılmasını amaçlayan en önemli tedbirlerden biridir. Ancak bu süreçte belirlenen yükümlülüklere uyulmaması, denetimli serbestliğin kaldırılmasına ve açık cezaevine iadeye kadar varan ciddi sonuçlar doğurabilir.
1-) Denetimli Serbestlikte "Israr" Nedir? (3 İhlal Kuralı)
Yükümlülüklerin ihlali, hükümlünün uyarılması ve “ısrar” tanımı ile ilgili hükümler, Yönetmelik m.44’de düzenlenmiş olup Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği’nin 44. maddesi uyarınca, "ısrar" kavramı net bir şekilde tanımlanmıştır. Denetimli serbestlik kurallarının bir yıl içerisinde mazeretsiz ve kasıtlı olarak üçüncü kez ihlal edilmesi, kanun gereği "yükümlülüklere uymada ısrar etme" kabul edilir. Bu durumda denetimli serbestlik dosyanız kapatılarak cezanızın açık cezaevinde çektirilmesi için işlem başlatılır. Dolayısıyla; hükümlünün bir yıl içerisinde yükümlülüğü bir veya iki kez ihlal etmesi, denetimli serbestliğin kaldırılması sonucunu doğurmaz.
Hükümlü yükümlülüklerini ilk kez ihlal ettiğinde; infaz işlemleri değerlendirme komisyonu veya infaz hakimi tarafından uyarılır, uyarı yazılı olarak hükümlüye tebliğ edilir. Hükümlünün bu uyarıdan sonra yeniden yükümlülük ihlali yapması halinde, hükümlü aynı şekilde ikinci kez uyarılır. Hükümlü bir yıl içerisinde üçüncü kez yükümlülüklerini ihlal ettiğinde ise, artık “ısrar” hali gerçeklemiş olur ve denetimli serbestlik dosyasının kapatılması ile ilgili işlemlere başlanır.
Sonuç olarak; hükümlü usule uygun şekilde uyarılmasına rağmen, yükümlülüklerini bir yıl içerisinde mazereti olmaksızın ve kasıtlı olarak üç defa ihlal ederse, ısrar hali gerçekleşecek ve denetimli serbestlik kararı kaldırılarak, koşullu salıverilme tarihine kadar açık ceza infaz kurumuna gönderilmesine karar verilecektir.
2-) 3. İhlal Sonrası Süreç: Açık Cezaevine İade
Hükümlü usule uygun şekilde uyarılmasına rağmen, yükümlülüklerini bir yıl içerisinde mazeretsiz ve kasıtlı olarak üç defa ihlal ederse, denetimli serbestlik kararı kaldırılır. Dosya kapatılarak, hükümlünün koşullu salıverilme (şartlı tahliye) tarihine kadar olan cezasını Açık Ceza İnfaz Kurumu'nda çekmesi için işlem başlatılır.
3-) Karar Gelene Kadar Geçen Sürenin İnfazdan Sayılıp Sayılmayacağı
Bazı yer infaz hakimliklerince Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliğinin 87/1-son cümle hükmüne “İnfaz hâkiminden karar gelene kadar, denetimli serbestlik tedbirinin infazına devam edilir.” rağmen üçüncü ihlalin yapıldığı tarihten itibaren hükümlünün açık kuruma iadesine karar verildiği ve yine bazı yer infaz savcılıklarınca üçüncü ihlal tarihi ile infaz hakiminin açığa iade kararı verdiği tarih arasındaki sürenin infazdan sayılmadığı ve bu durum koşullu salıverilme tarihini haksız yere uzatabilmektedir.
Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 13.03.2026 tarih 2025/451 E,2026/1976 K sayılı ilamına göre; "...10.11.2021 tarihli, 31655 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliğindeki mevcut düzenlemeye göre, hükümlünün denetim dosyasının kapatılması ve Açık Ceza İnfaz Kurumuna gönderilmesi ile ilgili başlatılan süreçte İnfaz hakimliğinden karar gelinceye kadar denetimli serbestlik tedbirinin infazına devam ettiği, yükümlülüklerini tamamen yerine getirdiği durumda kural olarak artık ikinci uyarıdan sonraki yükümlülük ihlal tarihi değil İnfaz hakimliğinin kararı Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne ulaştığı tarih dikkate alınmak suretiyle, bu tarihten itibaren şartla tahliye tarihine kadar olan cezasının infazı için Açık Ceza İnfaz Kurumuna alınması, bu tarihe kadar olan sürenin denetimli serbestlikte geçen süre olarak kabul edilmesi gerekmektedir.
... Ancak hükümlü ikinci uyarıdan sonraki yükümlülük ihlal tarihinden sonra denetim dosyasının kapatılması ve Açık Ceza İnfaz Kurumuna gönderilmesi ile ilgili başlatılan süreçte yükümlülüklerini yerine getirmediği, fiilen denetimli serbestlik tedbiri uygulanmadığı takdirde, ikinci uyarıdan sonraki yükümlülük ihlal tarihi esas alınarak denetimli serbestlikte geçen sürenin belirlenmesi gerekmekte olup, bu durumda ikinci uyarıdan sonraki yükümlülük ihlal tarihi ile İnfaz hakimliğince hükümlünün ihlal nedeniyle Açık Ceza İnfaz Kurumuna gönderilmesine dair kararın Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne ulaştığı tarih arasında geçen sürenin denetimli serbestlikte geçen süre olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, ihlal tarihinden itibaren şartla tahliye tarihine kadar olan cezasının infazı için Açık Ceza İnfaz Kurumuna alınması gerektiği kabul edilmelidir." şeklindedir
Denetimli serbestlikte 3. ihlal, "ısrar" kabul edilerek açık cezaevine iade sürecini başlatır. Ancak bu süreçte zamanlamanın nasıl hesaplandığı, hükümlünün 3. ihlalden sonraki tutumuna göre değişiklik gösterir.
Karardan anlaşılacağı üzere;
• Hükümlü 3. İhlalden Sonra Kurallara Uymaya Devam Ederse; 3. İhlalin yapıldığı tarihten itibaren değil, açığa iade kararının denetimli serbestlik müdürlüğüne ulaştığı tarih ile koşullu salıverilme tarihi arasındaki sürenin açık kurumda infazına karar verilecek ve 3. İhlal tarihi ile infaz hakimi kararının denetimli serbestlik müdürlüğüne ulaştığı tarih arasındaki süre infazdan sayılacaktır.
• Hükümlü 3. İhlalden Sonra Kurallara Uymazsa; 3. İhlal tarihi ile koşullu salıverilme tarihi arasındaki sürenin açık kurumda çektirilmesine karar verilecek ve 3. İhlal tarihi ile infaz hakimliğinin açığa iade kararının denetimli serbestlik müdürlüğüne ulaştığı tarih arasındaki süre infazdan sayılmayacak ve koşullu salıverilme süresi uzayacaktır.
Hukuk, kurallara uymaya devam eden kişiyi, süreç işleyene kadar koruma altına almaktadır.
