Yasa Dışı Bahis Ve Şans Oyunlarında Para Nakline Aracılık Etme Suçu
Türk ceza hukukunda spor müsabakalarına dayalı yasa dışı bahis ve şans oyunlarıyla mücadele, 7258 sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un 5. maddesi kapsamında özel olarak düzenlenmiştir. Kanun koyucu, 6495 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikler başta olmak üzere zaman içinde bahse ilişkin suç tiplerini ve yaptırımları ağırlaştırmış, özellikle bahsin finansal ayağını oluşturan "para nakline aracılık etme" eylemini müstakil bir suç tipi haline getirmiştir.
7258 sayılı Kanun’un 5. maddesinin 1. fıkrasında ceza ve idari yaptırıma bağlanan fiiller şu şekilde sıralanmıştır:
-m. 5/1-a: Kanunun verdiği yetkiye dayalı olmaksızın; spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli ve müşterek bahis veya şans oyunlarını oynatanlar ya da oynanmasına yer veya imkan sağlayanlar 3 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 10.000 güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.
-m. 5/1-b: Yurt dışında oynatılan spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis ya da şans oyunlarının internet yoluyla ve sair suretle erişim sağlayarak Türkiye’den oynanmasına imkan sağlayan kişiler, 4 yıldan 6 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
-m. 5/1-c: Spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis ya da şans oyunlarıyla bağlantılı olarak para nakline aracılık eden kişiler, 3 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.
-m. 5/1-ç: Kişileri reklam vermek ve sair surette spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis ya da şans oyunlarını oynamaya teşvik edenler, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 3.000 güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.
-m. 5/1-d: Spor müsabakalarına dayalı bahis veya şans oyunlarını oynayanlar ise mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından 5.000 TL’den 20.000 TL’ye kadar idari para cezası ile cezalandırılır.
1. YASA DIŞI BAHİS SUÇLARINDA KAVRAMSAL AYRIM VE TİPİKLİK
A-) Kumar (TCK m. 228 / Kabahatler K. m. 34) ile Bahis/Şans Oyunları (7258 S.K.) Arasındaki Ayrım
Ceza hukuku uygulamasında sıklıkla düşülen hatalardan biri, "kumar" ile "bahis ve şans oyunları" kavramlarının karıştırılmasıdır.
Kumar, kar ve zararın tümüyle talihe (şansa) bağlı olduğu, kazanç amacına dayalı oyunları ifade eder (TCK m. 228).
Spor bahsi ve şans oyunları ise sırf talihe bağlı olmayıp, spor müsabakalarının sonuçlarına, takımların performansına ve analizlere dayanan bağımsız bir yapıdır.
Suçta ve cezada kanunilik ilkesi (TCK m. 2) uyarınca, 7258 sayılı Kanun kapsamındaki eylemler TCK m. 228 anlamında kumar olarak nitelendirilemez. Kanun koyucu da TCK m. 228’de kumar oynanması için yer ve imkan sağlamayı suç sayıp oynamayı Kabahatler Kanunu m. 34 çerçevesinde idari para cezasına bağlamışken; 7258 sayılı Kanun’da da benzer bir anlayışla oynatma, imkan sağlama ve nakle aracılık etmeyi adli suç, oynamayı ise m. 5/1-d uyarınca idari kabahat kabul etmiştir.
B-) Hakkın Kullanılması (TCK m. 26/1) ve İlgilinin Rızası (TCK m. 26/2)
Spor müsabakalarında bahis veya şans oyunu oynatma yetkisi kanunla (örneğin Spor Toto Teşkilat Başkanlığı ve yetkilendirdiği bayiler) verilen kişiler yönünden TCK m. 26/1 kapsamındaki "hakkın kullanılması/icrası" hukuka uygunluk nedeni mevcuttur ve fiil suç teşkil etmez.
Buna karşılık, yasa dışı bahis suçlarında TCK m. 26/2’de düzenlenen "ilgilinin rızası" bir hukuka uygunluk sebebi olarak uygulanamaz. Zira TCK m. 26/2'nin uygulanabilmesi için kişinin üzerinde mutlak surette tasarruf edebileceği bir hakkın bulunması gerekir. Yasa dışı bahis suçlarında korunan hukuki yarar kamu düzeni, devletin mali çıkarları ve toplumun genel refahıdır; dolayısıyla mağduru toplum olan bir suçta bireysel rıza fiili hukuka uygun hale getirmez.
2-) YURT İÇİ (m. 5/1-a) VE YURT DIŞI (m. 5/1-b) BAHİS OYNATMA SUÇLARININ NİTELİĞİ VE AYRIMI
7258 sayılı Kanun m. 5/1-a ile m. 5/1-b bentleri arasında suçun maddi unsurları ve yaptırımları bakımından temel farklar bulunmaktadır:
i-) Erişim Sağlanan Organizasyonun/Sitenin Yerleşimi: Fiilin (a) mı yoksa (b) bendi kapsamında mı değerlendirileceğindeki ayırt edici kriter, müsabakanın yapıldığı yer değil; bahis organizasyonunun ya da bahis oynamak üzere erişim sağlanan internet sitesinin sunucusunun (server) / merkezinin bulunduğu yerdir.
ii-) Yaptırım Farkı: (a) bendinde hapis cezasının yanında adli para cezası da öngörülmüşken, yurt dışı kaynaklı siteler üzerinden imkan sağlamayı düzenleyen (b) bendinde daha ağır bir hapis cezası (4 ila 6 yıl) öngörülmüş fakat adli para cezasına yer verilmemiştir.
iii-) Maddi Unsur: (a) bendinde "oynatma, yer sağlama veya imkan sağlama" suç sayılmışken, (b) bendinde "internet yoluyla ve sair suretle erişim sağlayarak Türkiye’den oynanmasına imkan sağlama" şeklindeki özel maddi unsura yer verilmiştir.
Yargıtay 19. Ceza Dairesi, 22.03.2021 T. E. 2020/3552,K. 2021/3347 sayılı ilamında, "Sanığın işyerinde yapılan aramada ele geçirilen bilgisayar üzerinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen rapora göre sanığın internet yoluyla erişim sağladığı bahis sitelerinin yurt dışı kaynaklı olduğunun tespiti karşısında, eylemin 7258 sayılı Kanun’un 5/1-b maddesine uyduğu gözetilmeden 5/1-c maddesinden hüküm kurulması bozma nedenidir."
Yargıtay 19. Ceza Dairesi, 02.02.2021 T.,E. 2020/2760 K. 2021/859 sayılı ilamında, "Sanığın internet yoluyla erişim sağladığı bahis sitelerinin yurt dışı kaynaklı olduğu belirtildiğinden, eyleminin 7258 sayılı Kanun'un 5/1-b maddesindeki suçu oluşturduğu gözetilmeden 5/1-a maddesine göre hüküm kurularak eksik ceza tayini bozmayı gerektirir."
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 15.09.2022 T., E. 2021/23449 K. 2022/12764 sayılı ilamında, "Fiilin hangi bent kapsamına girdiğinin tespitinde ayırt edici unsur, bahis oynanan futbol ya da sair müsabakaların oynandığı yer değil, bahis organizasyonunun ya da bahis oynatmak üzere erişim sağlanan internet sitesinin bulunduğu yerdir..."
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 16.09.2021 T., E. 2021/15525, K. 2021/10533 sayılı ilamında, "Sanıkların eyleminin hangi bent kapsamında kaldığı duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlendikten sonra hüküm kurulması gerekirken, her iki bentten (5/1-a ve 5/1-b) ayrı ayrı hüküm kurulması suretiyle fazla ceza tayin edilmesi kanuna aykırıdır."
3-) PARA NAKLİNE ARACILIK ETME SUÇU (7258 S.K. m. 5/1-c)
A-) Korunan Hukuki Yarar
Bu suçla korunan hukuki yararın kamu güveni, gençlerin ve çocukların korunması ya da kamu genel ahlakı olduğu yönünde görüşler bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesinin 23.11.2016 T., E. 2016/51, K.2016/179 sayılı kararlarında ise korunan hukuki yarar şu şekilde tanımlanmıştır:
"Devletin verdiği izin ve yetkiyle bahis ve şans oyunları düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler ile bu kişilerin gelirlerinden pay alan kamu kurum ve kuruluşlarının mali çıkarlarıdır."
Mahkeme, kanunsuz bahis oynatılmasının ve buna yer sağlanmasının engellenmesinin kamusal düzen, ekonomik istikrar ve gençliğin korunması açısından ceza politikası kapsamında meşru bir amaca hizmet ettiğini vurgulamıştır.
B-) Suçun Konusu, Faili ve Mağduru
Suçun Konusu: Yasa dışı bahis ve şans oyunlarıyla bağlantılı olarak elde edilen paradır. Kanunilik ilkesi gereği "para", Türk Lirası veya yabancı ülke para birimleri olabilir. Ancak para dışındaki sair malvarlığı değerlerinin nakli bu fıkra kapsamına girmez.
Suçun Faili: Herkes bu suçun faili olabilir, özgü suç değildir. Uygulamada ve MASAK raporlarında; genellikle ekonomik durumu yetersiz olan üniversite öğrencileri, işsizler veya ev kadınlarının cüz'i miktarlar karşılığında banka hesaplarını yasa dışı bahis şebekelerine kiraladıkları/kullandırdıkları görülmektedir.
Suçun Mağduru: Bireysel mağduru bulunmayan bu suçun mağduru toplumdur.
C-) Kast Unsuru
Banka hesabını bir başkasına kullandıran hesap sahibinin bu suçtan cezalandırılabilmesi için, hesabın yasa dışı bahisten elde edilen paranın naklinde kullanılacağını bilmesi ve istemesi (doğrudan kast) gerekir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu tarafından verilen ve aşağıda yer alan kararda suçun unsurları içerisinde açık bir şekilde kanun koyucunun “hukuka aykırı olarak”, “hukuka aykırı başka bir davranışla”, “hukuka aykırı diğer davranışlarla”, “hukuka aykırı yolla”, “hukuka aykırı yollarla” gibi ifadelere yer verdiği suçlar bakımından failin, işlediği fiilin hukuka ay kırı olduğunu bilmesi, yani bu konuda doğrudan kastla hareket etmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu noktada para nakline aracılık etme suçunun olası kast la işlenemeyeceğine dair görüş öğretide ağırlık kazanmıştır. Para nakline aracılık etme suçu bakımından kanuni tanımda açık bir şekilde “Kanunun verdiği yetkiye dayalı olmaksızın” şeklindeki ifadeye kanun koyucu yer vermiştir. Kanun metninde "Kanunun verdiği yetkiye dayalı olmaksızın" gibi açık hukuka aykırılık unsurlarına yer verilen suç tiplerinde failin doğrudan kastla hareket etmesi gerekir. Bu tür suçların olası kastla işlenebilmesi mümkün değildir.
Ankara BAM 23. Ceza Dairesi, 30.04.2024 T., E. 2024/468, K. 2024/750 sayılı ilamında, Yasa dışı bahse aracılık etme suçu yönünden hesap sahibi olan kişinin, hesabını verdiği kişinin eyleminden ve paranın yasa dışı bahisle bağlantısından haberdar olmaması durumunda para nakline aracılık etme suçunun manevi unsurunun oluşmayacağı kabul edilmiştir.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 30.04.2025 T., E. 2024/24160, K. 2025/3482 sayılı, “Rusya devletinde bulunan kişilerin, bilgisayar yazılımı yaparak Türkiye'de bulunan firmalara sattıklarını ancak ücretlerin ödenmesinde problem yaşadıklarını, iyi derecede İngilizce bilen bir eleman aradıklarını söyleyerek iş teklifinde bulundukları hükümlünün, öğrenci olması nedeniyle harçlığını çıkarmak için bu teklifi kabul ettiği ve 08.09.2005 tarihinde Rusya devletinde bulunan bu kişilerin hükümlünün hesabına katılanın hesabından para havale ettikleri ve bu parayı... aracılığıyla göndermesini istedikleri, hükümlünün de hesabına gönderilen parayı belli bir komisyon karşılığında bu şahıslara havale ettiğinin anlaşılması karşısında, hükümlü hakkında, savunmasının aksine suç kastı ile hareket ettiğine dair mahkumiyetine yeterli delil bulunmadığından atılı suçtan beraatine karar verilmesi gerekir.” şeklindeki ilamında bilişim sistemleri kullanılarak işlenen dolandırıcılık/suç örgütü dosyalarında harçlığını çıkarmak amacıyla hesabını bir başkasına verip işlenen suçtan habersiz olan sanık hakkında, suç işleme kastı bulunmadığından beraat kararı verilmesi gerektiğine hükmedilmiştir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 12.11.2013 T., E. 2013/511, K. 2013/449 sayılı ilamında, “5237 sayılı kanunda bazı suç tanımlarında “hukuka aykırı olarak”, “hukuka aykırı başka bir davranışla”, “hukuka aykırı diğer davranışlarla”, “hukuka aykırı yolla”, “hukuka aykırı yollarla” gibi ifadelere yer verilmiştir. Bu ifadelerin geçtiği suçlarda failin, işlediği fiilin hukuka aykırı olduğunu bilmesi, yani bu konuda doğrudan kastla hareket etmesi gerekmektedir
D-) Hareket ve Netice Unsuru
Para nakline aracılık etme suçu bir sırf hareket suçudur. Paranın fiziksel olarak taşınması, banka veya e-para kuruluşları (Papara, Payfix vb.) üzerinden bir hesaptan diğerine aktarılması, döviz büroları veya kripto varlıklar vasıtasıyla transfer edilmesiyle suç tamamlanır. Failin bu nakilden ek bir maddi menfaat elde etmiş olması şart değildir.
Yargıtay 19. Ceza Dairesi, 11.03.2017 T., E. 2015/11462, K. 2017/2143 sayılı ilamında, Sanığın hesap hareketleri incelenerek, suç tarihi ve öncesinde bahis şirketleri ile bağlantılı hesabının bulunup bulunmadığı, varsa ilgili hesaplardaki hesap hareket ve yoğunluğunun tespitinden sonra sanığın hukuki durumunun takdiri gerekirken eksik kovuşturma sonucu yazılı şekilde mahkumiyet kararı verilmesi, bozma nedeni olarak görüldüğü kararda kişilerin kendi banka hesaplarını para nakli için kullanması veya başka kişilere bu hesapları kullandırması suçun sübutu için yeterlidir.
İstanbul BAM 16. Ceza Dairesi, 20.06.2019 T., E. 2022/6155, K. 2021/385 sayılı ilamında, Para nakline aracılık edilmesi suçu spor müsabakalarına dayalı olarak oynanan yasa dışı bahis veya şans oyunları üzerinden elde edilen paranın veya para olarak kabul edilen diğer mal varlığı değerlerinin failin banka hesabının kullanılması suretiyle transfer edilmesi veya bu paraların failin hesabından çekilmesi veya failin hesabını bizzat bu oyunları oynatan kişilere temin etmesi suretiyle de işlenebilir şeklindeki kararda açıklandığı üzere paranın hesaba aktarılması, hesaptan çekilmesi veya hesabın bahis oynatanlara temin edilmesi suçun tipik hareketlerindendir.
Yargıtay 19. Ceza Dairesi, 27.11.2017 T., E. 2015/34596, K. 2017/10121 sayılı ilamında açıklandığı üzere Nakle aracılık eden kişinin ayrıca bir kazanç sağlaması netice unsuru olarak aranmaz.
4-) YASA DIŞI BAHİS SUÇLARINDA ÖRGÜT (TCK m. 220)
Soruşturma makamları, yasa dışı bahis dosyalarında sıklıkla TCK m. 220 (Suç işlemek amacıyla örgüt kurma, yönetme, üye olma) maddesinden iddianame düzenlemektedir. Ancak Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre, sırf birden fazla kişinin şüpheli/sanık konumunda bulunması veya aralarında telefon görüşmelerinin olması bir suç örgütünün varlığını kanıtlamaz.
Yargıtay'ın Suç Örgütü Değerlendirmesinde Aradığı Kriterler:
Hiyerarşik Bağ ve Emir-Komuta Zinciri: Örgüt yöneticisinin üyeler üzerinde sevk ve idare gücünün, altlık-üstlük ilişkisinin somut delillerle ortaya konulması gerekir.
Süreklilik, Çeşitlilik ve Yoğunluk: Amaclanan suçları işlemek üzere planlı bir ortaklık ve devamlılık gösteren bir program çerçevesinde bir araya gelinmiş olmalıdır.
Soyut Algı ve Varsayımlardan Kaçınma: İddianamelerde "Şüphelinin kazancı bahis parasıdır, örgüt lideri X'tir" gibi altı doldurulmamış soyut ifadelerle mahkumiyet kararı verilemez.
Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 05.04.2018, E. 2016/9917, K. 2018/2613 sayılı ilamında, "Bir kısmı akraba ve arkadaş olan sanıkların hiyerarşik yapılanmayı gösteren emir-komuta zinciri içinde hareket ettiklerine, devamlılık içeren suç işleme programı altında birleştiklerine dair deliller denetime imkan verecek şekilde kararda gösterilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması bozma nedenidir."
Yargıtay 16. Ceza Dairesi, 18.07.2017, E. 2016/7162, K. 2017/4786 sayılı ilamında, "Örgüt yönetmek; örgütün amaçları doğrultusunda örgütü idare etmeyi, emir ve direktif vermeyi, örgüt içinde inisiyatif ve karar verme gücüne sahip olmayı gerektirir. Örgüt yöneticiliği somut olgularla kanıtlanmalıdır."
Yargıtay 3. Ceza Dairesi, 13.02.2023, E. 2021/12765, K. 2023/485 sayılı ilamında, "Fail hiyerarşik olarak üyelerin üzerinde bulunuyor, örgütsel faaliyetleri denetleyip yönlendirebiliyorsa yönetici sayılır. Altı doldurulmamış soyut suçlamalarla TCK 220 tatbik edilemez."
5-) ZİNCİRLEME SUÇ HÜKÜMLERİ
Yasa dışı bahis yargılamalarında en çok tartışılan konulardan biri, farklı tarihlerde gerçekleşen eylemlerde zincirleme suç (TCK m. 43) uygulanıp uygulanmayacağıdır.
A. Para Nakline Aracılık Suçunda (m. 5/1-c) Genel Rule: TCK m. 43 Uygulanmaz
Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemelerinin yerleşik içtihatlarına göre; para nakline aracılık etme suçunun mağduru toplumdur. Para transferi doğası gereği birden fazla işlemi gerektirdiğinden, bir sanığın banka hesabına farklı tarihlerde ve farklı kişilerden defalarca para girişi olması zincirleme suçu oluşturmaz, tek bir para nakline aracılık suçu kabul edilir. (Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 23.09.2021, E. 2022/15431, K. 2021/10886), (Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 16.09.2021, E. 2021/15477, K. 2021/10549), (İstanbul BAM 31. Ceza Dairesi, 06.11.2019, E. 2022/4214, K. 2023/1255) (İzmir BAM 24. Ceza Dairesi, 31.01.2025, E. 2025/287, K. 2025/280)(Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 28.03.2023, E. 2018/2074, K. 2021/385) (Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 21.10.2021, E. 2021/20704, K. 2021/13198)
Banka hesabına para gelmesi durumunda TCK 43 uygulanmazken; sanığın yasa dışı bahis kasasında biriken paraları fiziksel olarak çanta ile farklı günlerde başka bir yere/bankaya taşıması eyleminde, eylemin niteliği gereği TCK m. 43 zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerektiği değerlendirilmektedir.
B-) Oynatma / Yer Sağlama Suçlarında (m. 5/1-a, b) Hukuki Kesinti ve TCK m. 43 Uygulaması
Yasa dışı bahis oynatma veya imkan sağlama suçlarında, sanık hakkında iddianame düzenlenene kadar işlenen eylemeler tek bir suç kastının icrası sayılarak TCK m. 43 (zincirleme suç) kapsamında değerlendirilmelidir. İddianamenin düzenlenmesi ile hukuki kesinti gerçekleşir. İddianame tarihinden sonraki eylemler yeni bir suç oluşturur. Aynı sanık hakkında farklı mahkemelerde açılan dosyaların birleştirilmesi zorunludur.
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, E. 2021/18296, K. 2021/10497 sayılı ilamında, Suç tarihi 17.03.2015 olan dosya ile suç tarihi 25.01.2015 ve iddianame tarihi 30.09.2015 olan diğer dosya arasında TCK m. 43 kapsamında zincirleme suç ilişkisi bulunup bulunmadığının tespiti için dosyaların birleştirilmesi gerekir.
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, E. 2021/14752, K. 2021/10887 sayılı ilamında, Farklı iddianamelerle açılan davalarda eylemlerin TCK 43/1 kapsamında kalıp kalmadığının değerlendirilmesi ve mahsubun düşünülmesi zorunludur.
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, E. 2021/14782, K. 2021/10482 sayılı ilamında, Suçun mağduru toplum olduğundan, tek bir zamanda/kerede bahis oynayan kişilerin sayısının fazla olması zincirleme suç gerekçesi yapılarak ceza artırılamaz.
