Araç pert bedeli, trafik kazası veya başka bir hasar sonucunda aracın onarımının ekonomik veya teknik açıdan uygun görülmemesi halinde, aracın kaza tarihindeki değerinin ve sigorta kapsamında ödenecek bedelin belirlenmesiyle ilgili tazminat tutarını ifade eder.
Bir aracın ağır hasar görmesi halinde sigorta şirketi tarafından aracın tam hasarlı veya ağır hasarlı olarak değerlendirilmesi gündeme gelebilir. Bu durumda aracın onarılması yerine araç bedelinin ödenmesi söz konusu olabilir. Ancak ödenecek tutarın belirlenmesi ve hasarın niteliğinin değerlendirilmesi somut olayın özelliklerine göre yapılmalıdır.
“Pert” ifadesi uygulamada, bir aracın meydana gelen hasar nedeniyle onarımının ekonomik açıdan uygun olmaması veya aracın ağır hasar görmesi durumlarını ifade etmek için kullanılmaktadır.
Ancak aracın pert olarak değerlendirilmesi yalnızca hasarın büyük olmasıyla açıklanamaz. Aracın kaza öncesindeki piyasa değeri, onarım maliyeti, hasarın niteliği ve sigorta poliçesinin hükümleri gibi çeşitli unsurlar dikkate alınabilir.
Pert bedelinin belirlenmesinde temel olarak aracın hasar tarihindeki rayiç değeri dikkate alınabilir. Aracın marka ve modeli, model yılı, kilometresi, donanım özellikleri, kullanım durumu, önceki hasar geçmişi ve kaza tarihindeki piyasa koşulları gibi unsurlar araç değerinin belirlenmesinde önem taşıyabilir.
Ayrıca aracın hasarlı haliyle ekonomik değeri ve varsa sovtaj bedeli de hesaplamada dikkate alınabilir. Bu nedenle sigorta şirketinin yaptığı değerlendirme ile araç sahibinin gerçek zararının aynı tutarda olması her zaman söz konusu olmayabilir.
Rayiç bedel, aracın kaza meydana gelmeden hemen önceki piyasa koşullarındaki makul değerini ifade eder. Pert durumunda tazminat hesabının doğru yapılabilmesi için aracın kaza tarihindeki gerçek piyasa değerinin mümkün olduğunca doğru belirlenmesi önemlidir.
Rayiç değer belirlenirken yalnızca internet üzerindeki ilan fiyatlarının dikkate alınması her durumda yeterli olmayabilir. Aracın yaşı, kilometresi, donanımı, geçmiş hasarları ve benzer araçların piyasa koşulları birlikte değerlendirilebilir.
Sigorta şirketinin belirlediği araç bedelinin aracın gerçek piyasa değerini karşılamadığı düşünülüyorsa, somut olayın özelliklerine göre sigorta şirketinin değerlendirmesine itiraz edilmesi mümkün olabilir.
Bu durumda aracın kaza tarihindeki piyasa değerini gösteren belgeler, ekspertiz raporları, emsal araçların piyasa verileri ve diğer teknik belgeler incelenebilir. Gerekli görülmesi halinde farklı bir uzman değerlendirmesinden de yararlanılabilir.
Pert bedelinin belirlenmesinde aracın kaza tarihindeki gerçek piyasa değerinin yanı sıra hasarın kapsamı ve aracın hasarlı haldeki ekonomik değeri de önem taşıyabilir.
Aracın daha önce geçirdiği kazalar, kilometresi, model yılı, donanımı, kullanım durumu ve bakım geçmişi gibi unsurlar da araç değerinin belirlenmesinde dikkate alınabilir. Her araç için aynı hesaplama yönteminin uygulanması somut olayın özellikleri nedeniyle doğru sonucu vermeyebilir.
Hasar gören aracın onarılmadan veya mevcut haliyle satılması halinde elde edilebilecek ekonomik değer, uygulamada sovtaj değeri olarak ifade edilebilir.
Aracın pert kabul edilmesi halinde, sigorta kapsamında ödenecek tutarın belirlenmesinde aracın rayiç değeri ile hasarlı aracın ekonomik değeri arasındaki ilişki önem taşıyabilir. Poliçenin hükümleri ve taraflar arasındaki hukuki ilişki de ayrıca değerlendirilmelidir.
Araç değer kaybı, aracın onarılmasından sonra ikinci el piyasa değerinde meydana gelen azalmaya ilişkin bir zarar kalemidir. Pert bedelinde ise aracın hasar nedeniyle ekonomik veya teknik açıdan onarımının uygun görülmemesi ve aracın bedelinin belirlenmesi söz konusu olabilir.
Bu nedenle pert bedeli ile araç değer kaybı aynı hukuki ve ekonomik zarar türü değildir. Hangi tazminat talebinin gündeme geleceği, kazanın ve aracın hasar durumuna göre belirlenmelidir.
Araç pert durumuna geldiyse sigorta şirketi tarafından yürütülen hasar dosyasında aracın rayiç değeri, hasar durumu ve poliçe kapsamı değerlendirilebilir.
Araç sahibinin sigorta şirketinin belirlediği bedeli yeterli bulmaması halinde, öncelikle hasar dosyasındaki değerlendirmelerin incelenmesi ve aracın gerçek piyasa değerini ortaya koyabilecek bilgi ve belgelerin toplanması önem taşıyabilir.
Sigorta şirketi ile araç sahibi arasında ödenecek pert bedeli konusunda anlaşmazlık bulunması halinde, somut olayın özelliklerine göre Sigorta Tahkim Komisyonu veya yargı yollarına başvurulması gündeme gelebilir.
Uyuşmazlıkta aracın kaza tarihindeki rayiç değeri, hasarın kapsamı, sigorta poliçesi, kusur durumu ve yapılan ödeme birlikte değerlendirilebilir. Gerekli görülmesi halinde bilirkişi incelemesine başvurulabilir.
Trafik kazası sonrasında aracın pert olarak değerlendirilmesi, aracın gerçek rayiç değerinin belirlenmesi ve sigorta şirketi tarafından yapılacak ödemenin hesaplanması teknik ve hukuki açıdan dikkatli bir inceleme gerektirebilir.
GNB Hukuk, pert araç bedeli, sigorta tazminatı, rayiç değer uyuşmazlıkları, sigorta şirketlerine başvuru ve gerekli hukuki süreçlerde hakların korunmasına yönelik hukuki destek sunmaktadır.